Predigttext aus: Plattd\u00fc\u00fctsch Lektionar, Hermannsburg 1981<\/p>\n
Lukas sin Apostelgeschicht 2, 1-18<\/p>\n
1Nu weer dat sowied, un Pingsten weer kaamen. Se weeren all bi’nanner up een Ste. 2Up eenmal keem ’n B\u00f6\u00f6 up, dat klung as Sturmgebruus. Dat heel Huus, wor se seeten, weer dar vull van. 3Dor keemen Tungen as F\u00fc\u00fcerflammen, de ut’annerflickern, de setten s\u00fck up elkeen. 4Un elk weer vull van de Heilige Geist un fung an, up so’n Aart un Wies to praaten, as de Geist elkeen dat ingeben de. 5Domals geev dat aber Joeden, de weeren nah Jerusalem hentrucken – dat weeren Minschen, de voel van Gott hoolen den -. Van Huus ut keemen se van verscheiden Volk ut all Kanten van de Welt. 6As nu dit Gebruus anfung, leep dat Volk tohoop. Jeder weer benaut; se h\u00f6\u00f6rten ja, dat de annern in sien Spraak reden den. 7Se weeren ganz buten s\u00fck un w\u00fcssen v\u00f6r Wunnern nix anners to seggen: „S\u00fcnd de, de dor an’t Praaten s\u00fcnd, nich all ut Galil\u00e4a? 8Wo k\u00fcmmt dat denn, dat wi uns‘ Moderspraak h\u00f6\u00f6ren, wo wi mit grootworden s\u00fcnd? 9Parther, Meder, Elamiter, un de in Mesopotamien wahnen doot, Joeden ut Kappadozien, Pontos un Kleinasien, 10Phrygien un Pamphylien, in \u00c4gypten un bit in de Gegend von Lybien, dicht bi Kyrene, de Utl\u00e4nners van Rom, Joeden un ok s\u00fckse L\u00fc\u00fc’e, de nich as Joeden gebooren weern, man eerst laater de joedsch Gloov annahmen haarn, 11Kreter un Araber, we all h\u00f6\u00f6ren, wo se in uns’re Spraaken van Gott sien groode Wark praaten doot.“ 12Se weeren all buten s\u00fck un kregen dat mit Nood, un elkeen segg to de anner: „Wat schall dor noch van worren?“ 13Dor weeren aber ok anner L\u00fc\u00fc’e, de maaken s\u00fck dor l\u00fcstig oever un seggen: „Se hebbt s\u00fck mit Wien vull loopen laaten.“ 14Do aber stunn Petrus tosaamen mit de elf annern up un fung \u00f6rdentlich luud an to reden: „H\u00f6\u00f6rt mi all to, ji Minschen ut Jerusalem, of ji hier nu groot worrn s\u00fcnd of blot f\u00f6r een l\u00fctje Tied hier wahnt: Dat schoelt ji weten, un pa\u00df genau up, wat ik nu tu seggen hebb: 15Disse L\u00fc\u00fc’e hier s\u00fcnd nich duun, as ji jau dat inbillt.’is ja man eerst negen \u00dchr m\u00f6rgens! 16Wat hier passeert, dor hett de Prophet Joel al v\u00f6rweg van praat: 17’Dat kummt sowied – in de letzte Daagen – seggt Gott, denn will ik mien‘ Geist up elke Minsche utgeeten. Denn praaten jo Jungse un jo Wichter as Propheten, un jo junge Keerls hebbt dat tweede Gesicht, un de \u00d6llsten van jo hebbt in Slaap bes\u00fcnnere Dr\u00f6\u00f6ms. 18Un up mien Knechten un Maiden in s\u00fckse Daagen will ik mien‘ Geist utgeeten, dat se as Propheten praaten doot.'“<\/p>\n
Predigt \u00f6wer de Epistel van Pingsten ut Lukas sein Apostelgeschicht, Kap. 2, 2-18<\/p>\n
Miene leewen Fr\u00fcnnen, Pingsten is ne sch\u00f6ne Tied, „das liebliche Fest“, as de groote Dichter Johann Wolfgang von Goethe schreeben hett. Un to jeden van unse grooten Fierdaag as Wihnachten, Karfreedag, Ostern (in Ostfreesland heet dat Paask) vertellt uns de Bibel ne sch\u00f6ne Geschicht. So ok to Pingsten. Man dese Geschicht to Pingsten hett dat in sik. Dat fangt al an met dat Woord „Pingsten“. L\u00fcttje Kinner denken: Dat hett wat to doon met de Klocken, de maken „Ping“. Man de Naam „Pingsten“ kummt ut de grieksche Spraak un heet „f\u00f6ffdig“. Pingsten – dat weer f\u00f6r de Joeden de f\u00f6ffdigste Dag nah dat Passahfest; un f\u00f6r de Christen weer dat de f\u00f6ffdigste Dag, nahdem Jesus Christus van de Dooden weer upstahn weer.<\/p>\n
Nich bloot dat Woord „Pingsten“ in dese Geschicht is markw\u00f6rdig. Dat kummt noch heel anners: Wat nu vertellt ward, dat kann’n sik gonnich so recht v\u00f6rstelln, un mennigeen hollt dat allns f\u00f6r T\u00fc\u00fcnkram. De Geschicht fangt an met een luud Stormbrusen. Na ja, dat mag woll noch angahn. Stormbrusen, dat kennt wi ok, wenn dat Weer mol verr\u00fcckt speelt. Man denn ward vertellt van \u00f6lben Mannsl\u00fc, de harrn F\u00fcerflammen up’n Kopp, „de ut’nanner flickern“. Wat schall denn dat? Un denn fungen se ok noch an met Predigen in heel verscheedene Spraken. Jedereen, un weer he noch so fr\u00f6md, kunn de Predigt in siene Moderspraak h\u00f6\u00f6rn – so as van Dag bi een grooten internatschonalen Kongre\u00df met’n Dolmetscherb\u00fcro un Kopph\u00f6rers up jeden Platz. De modeerne Technik makt dat m\u00f6glich. Man dormols? Dor schalln wi uns nu een’n Vers ut maken! Mi fallt up: Ok dormols hett dat all L\u00fc geben, de holln dat allne f\u00f6r T\u00fc\u00fcnkram un s\u00e4n: „De Mannsl\u00fc, de dor predigen, s\u00fcnd duun.“ Noch b\u00f6ser kunnen se dat woll nich utdr\u00fccken. Stelln wi uns dat mol v\u00f6r! Een Prediger, de duun is – dat pa\u00df doch nich tohoop! Dat is doch ne Gottesl\u00e4sterung! Is de Prediger duun, denn ward ut’n Gottsdeenst een D\u00fcwelsdeenst.<\/p>\n
Wat fangt wi nu an met dese markw\u00f6rdige Geschicht van Stormbrusen, F\u00fcerflammen up’n Kopp un Predigt f\u00f6r een jeden in siene Moderspraak? An’n eenfachsten is, wi nehmen dese Geschicht mol as eene Billergeschicht. Wenn uns een Minsch frogt, wat dat is – Pingsten, denn fallt uns woll toeerst in: Pingsten, dat is ne Gedenkfier an dormols; as de Heilige Geist \u00f6wer Jesus sien J\u00fcngers kamen is. „Un wat is de Heilige Geist?“ frogt uns uns‘ Tegen\u00f6wer den woll wieter? Mm, wi weeten genau, wo swohr dat is, dat wi anner L\u00fc dat verklorn. Un nu stelln wi uns mol ne Schoolklass van l\u00fcttje Kinner v\u00f6r, dree Daag v\u00f6r Pingsten, un de Lehrer schall de Kinner ut’n anner klam\u00fcsern, wat dat is: Pingsten un Heiliger Geist.<\/p>\n
De Evangelist Lukas weer een kloken un gelehrten Kirl ween. Dat heet, he weer en Dokter van de Medizin. Man van Geschichtsforschung verstunn he ok wat. Un denn weer he noch een grooten Dichter un Schriftsteller. Lukas fangt nich an: „De Heilige Geist is een Geist van heel bes\u00fcnnere Oort“ – sowat begriepen de Kinner doch nich. Nee, Lukas vertellt ne Geschicht, so spannend as een Krimi. Dor sitten de Kinner un kriegt rode Ohrn un groote Oogen, un se sehn dat v\u00f6r sik: Dat groote Huus, dat anfangt to wackeln van dat Stormbrusen, un se sehn Jesus siene J\u00fcngers met de F\u00fcerflammen, un de Kinner frogen sik, j\u00fcst so as dat hier in de Geschicht steiht: „Wat schall dor noch van warrn?“<\/p>\n
Is dat nich wunnerbor, wenn Kinner een so gooden Lehrer hebbt as desen Evangelisten Lukas? Un wenn de Kinner de Geschicht h\u00f6\u00f6rt hebbt, denn k\u00fcnnt se ehrn Molkasten rutkriegen un van dese Geschicht een Bil molen, sch\u00f6n bunt.<\/p>\n
Man nich bloot f\u00f6r de Kinner hett Lukas wat to seggn, ok f\u00f6r uns groote L\u00fc. Ok wi k\u00fcnnt allerhand van em Liern. Dat kummt bloot nich van s\u00fclvst. Wi m\u00f6ten uns Gedanken een l\u00fctt beeten in Swung bringen, wenn wi dor wat van hebben wullt. Wi m\u00f6ten \u00f6werleggn, wat de Biller bed\u00fc\u00fcten, de Lukas uns hier v\u00f6r de Oogen molt.<\/p>\n
Dat fangt an met dat Stormbrusen. De Storm kummt jo nich van uns, kummt nich ut uns‘ H\u00fc\u00fcs, kummt nich ut de Eer. He kummt van baben up uns daal. Wi k\u00fcnnt em nich maken. Wi k\u00fcnnt dor nix an doon. Wi k\u00fcnnt bloot beden, dat he uns nich to Schaden kummen lett.<\/p>\n
Dat tweete is: Wi k\u00fcnnt de Storm nich sehn. He besteiht ut Luft. Man wi k\u00fcnnt sehn, he hett groote Kraft. He kann B\u00f6\u00f6m utrieten, H\u00fc\u00fcs affdecken, Water in de H\u00f6\u00f6gde pietschen. Minschen k\u00fcnnt sowat nich. J\u00fcst so is dat ok met’n Heiligen Geist. He kummt nich van uns. Wi k\u00fcnnt em nich maken. He kummt van baben, kummt van Gott. He weiht, wor he will. Wi k\u00fcnnt em nich sehn. Man he hett groote Kraft. He wannelt Minschen \u00fcm. Ut Gottlose kann he Minschen maken, de sik fast up Gott verlaaten. Ut B\u00f6se kann he Minschen maken, de veel Goods doon. De Bibel vertellt sowat van Mose, van Petrus, van Paulus, van Zach\u00e4us un veele annere. Datt ut Minschen neie Minschen warrn, dat passeert ok noch in uns‘ Tied, wenn se to’n Globen an Jesus Christus kummen.<\/p>\n
Kieken wi uns nu mol de F\u00fcerflammen n\u00e4ger an: Wor F\u00fcerflammen s\u00fcnd, dor is dat hell. Nich bloot de Storm, so vertellt Lukas, is van baban kamen, ok de F\u00fcerflammen keemen van baben, keemen van Gott. Un se maken dat \u00fcm Gott rund r\u00fcm hell. In ole Tieden, as de Minschen wenig van Gott wu\u00dft hebbt, harrn se groote Angst. F\u00f6r se weer Gott d\u00fcster un grimmig. Met Offern van Dieren, jo sogor met Minschenoffern hebbt se vers\u00f6cht, Gott gn\u00e4dig to maken. De olen Germanen hebbt an Donar, de Dunnergott gl\u00f6wt – ok ne d\u00fcstere Gestalt.<\/p>\n
De Heilige Geist lett uns heel wat anners gl\u00f6wen. In jeden Gottsdeenst k\u00fcnnt wi dat marken. Wenn to Ennen de Segen utdeelt ward, heet dat: „Der Herr lasse leuchten sein Angesicht \u00fcber dir und sei dir gn\u00e4dig“, dat heet: Gott seh di fr\u00fcndlich an. Nich een Gott, de grimmig is, een Gott de uns leew hett. Nich een Gott, van Nacht \u00fcmgeven, nee, een Gott, de to uns spreken deit. Nich een Gott, de uns fr\u00f6md is, man een Gott, de an unse Sied met uns geiht.<\/p>\n
Wor F\u00fcerflammen s\u00fcnd, dor ward dat warm. In unse Tied met Zentralheizung, \u00d6ltanks un Fernw\u00e4rme marken wi dat nich mehr so d\u00fc\u00fctlich. In miene Kinnertied mutten wi noch met Holt un K\u00f6hlen F\u00fcer maken, in de K\u00f6\u00f6k in’n Herd un in de Stuuv in’n Aben. De F\u00fcrflammen, van de Lukas vertellt, s\u00fcnd een Bild f\u00f6r dat Warm-Warrn van Minsch to Minsch. Un dat is heel wichtig f\u00f6r uns‘ Tied, in de de „soziale K\u00e4lte“ sik \u00fcmmer mehr utbreeden deit. De L\u00fc, de dat beter geiht, m\u00f6ten sik k\u00fcmmern \u00fcm de, de arm s\u00fcnd. Dat ward mehr un mehr vergeeten. Mennigeen seggt: „Wat gahn mi de armen L\u00fc an? De s\u00fcnd mehrstendeels s\u00fclvst schuld, wenn se nich torecht kummen. Schalln se sik doch mol anstrengen, datt se mehr Geld verdeenen!“ „Soziale K\u00fclte“, de kummt seker nich van’n Heiligen Geist. De hoogd\u00fc\u00fctsche Sprak kennt ok dat Woord, een Minschen „die kalte Schulter zeigen“. Gott wees Dank; up Platt gifft dat dese Redensoort nich. Ok dese kole Deel van unsen K\u00f6rper kummt nich van’n Heiligen Geist. Denn de gifft uns Kraft, datt wi uns sogor nah dat Gebod ut Jesus siene Bargpredigt utrichten k\u00fcnnt: „Hefft jo Fienden leew.“<\/p>\n
Kummen wi toletzt noch up de Spraken: Dat Ole Testament vertellt in dat erste Mosebook de ber\u00f6hmte Geschicht van deTorm-Baueree in Babylon. Dor kunnen sik de L\u00fc nich mehr verstahn, un denn harrn se met Bauen upholln mu\u00dft. Langen, langen is dat her. Wat van desen Torm noch \u00f6werbleeben weer, harr jo een grooten Gelehrten un Forscher, Robert Koldewey, weer utgraben. Dese Torm is as een Denkmol. He lett doran denken, datt de L\u00fc sik nich mehr verstahn kunnen. Lukas sett dese ole Geschicht nu een anner Denkmol tegen\u00f6wer: De Geschicht van de L\u00fc, de sik weer verstahn k\u00fcnnt, ok wenn ehr Spraken heel verscheeden s\u00fcnd. De Heilige Geist bringt dat tostannen. He f\u00f6hrt Minschen to’n anner, ok wenn de Farv van ehr Huut un wenn ehr Natschonaliteet heel verscheeden is.<\/p>\n
Met den letzten Krieg un siene Millionen van Doden hett D\u00fc\u00fctschland sik haarst de heele Welt to Fienden makt. Un doch s\u00fcnd, as de Krrieg to Ennen weer, Minschen kamen un hebbt D\u00fc\u00fctschland hulpen, hebbt uns de Hannen geven un wulln weer Fr\u00fcnd met uns warrn. Dor weer de Heilige Geist an’t Wark. Mischonare hebbt allerhand Johrn van ehr Leben hengeven, datt se ne Sprak ut Afrika of ut Asien liern d\u00e4n, dormet se de L\u00fc dor wat van Jesus Christus vertelln k\u00fcnnt. Ok dor is de Heilige Geist met an’t Wark.<\/p>\n
Laat uns Gott bidden, datt de Heilige Geist ok bi uns an’t Wark is. He geev uns Kraft, datt wi uns stief un fast up Gott un siene Leev verlaten k\u00fcnnt. He geef uns Licht in d\u00fcster Tieden. He mak uns warm f\u00f6r Minschen, de in Nood s\u00fcnd. He last uns dorto helpen, dat sik de Minschen \u00fcn uns r\u00fcm beter verstahn. Amen.<\/p>\n
Dr. Ernst Arfken, Pastor<\/p>\n
Obere Karsp\u00fcle 3<\/p>\n
37073 G\u00f6ttingen<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Plattdeutsche Predigt | Pfingstsonntag | 31. Mai 1998 | Apg 2,1-18 | Ernst Arfken | Predigttext aus: Plattd\u00fc\u00fctsch Lektionar, Hermannsburg 1981 Lukas sin Apostelgeschicht 2, 1-18 1Nu weer dat sowied, un Pingsten weer kaamen. Se weeren all bi’nanner up een Ste. 2Up eenmal keem ’n B\u00f6\u00f6 up, dat klung as Sturmgebruus. Dat heel Huus, wor […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8379,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40,727,157,853,114,1565,340,349,3,387,915,109],"tags":[],"beitragende":[],"predigtform":[],"predigtreihe":[],"bibelstelle":[],"class_list":["post-21082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-apostelgeschichte","category-archiv","category-beitragende","category-bibel","category-deut","category-ernst-arfken","category-kapitel-02-chapter-02-apostelgeschichte","category-kasus","category-nt","category-pfingstsonntag","category-plattdeutsch","category-predigten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21082"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21083,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21082\/revisions\/21083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21082"},{"taxonomy":"beitragende","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/beitragende?post=21082"},{"taxonomy":"predigtform","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtform?post=21082"},{"taxonomy":"predigtreihe","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtreihe?post=21082"},{"taxonomy":"bibelstelle","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/bibelstelle?post=21082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}