{"id":21446,"date":"1999-12-15T10:53:49","date_gmt":"1999-12-15T09:53:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/?p=21446"},"modified":"2025-04-16T20:36:36","modified_gmt":"2025-04-16T18:36:36","slug":"jesaja-9-1-6-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/jesaja-9-1-6-7\/","title":{"rendered":"Jesaja 9, 1-6"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
\n

G\u00f6ttinger Predigten im Internet
\nhg. von Ulrich Nembach und Johannes Neukirch<\/b><\/span><\/a><\/td>\n<\/tr>\n

<\/td>\n<\/tr>\n
\n
\n<\/td>\n<\/tr>\n
Heilig Abend, Christvesper<\/span>
\n24. Dezember 1999
\nJesaja 9, 1-6<\/b><\/span>
\nErnst Arfken <\/b><\/span><\/p>\n
\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

Plattdeutsche Predigt to Wihnachten
\n\u00f6wer Jesaja 9, 1 \u2013 6 <\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Dat Volk, dat in\u2019n D\u00fcstern tappt,
\ns\u00fcht een groot L\u00fccht;
\nde wahnt, wo dat donker is,
\nwiest dat de Richt.<\/p>\n

Ehr Leed giffst du luuden Klang,
\nFreid bringst du ehr;
\nv\u00f6r di k\u00fcnnt se gl\u00fccklik ween,
\nas wenn Aarnt weer.<\/p>\n

As harrn se veel Beute makt,
\nde utdeelt ward.
\nDenn d\u00f6rbraken hest du `t Holt,
\ndat dr\u00fcckt so hart.<\/p>\n

De Drievers ehr Stock maakst du
\nheel k\u00f6rt un kleen;
\nj\u00fcst so is de groote Sieg
\nbi Midian ween.<\/p>\n

Un all de oll Steevels, de
\ndr\u00f6hnt d\u00f6r dat Land,
\nde blootversmehrt Mantels weern
\nin\u2019t F\u00fcer verbrannt.<\/p>\n

Denn born ist f\u00f6r uns een Kind,
\nf\u00f6r uns een S\u00f6hn;
\nhett `t Seggn \u00f6wer alle Welt
\nun Macht alleen.<\/p>\n

Sien Namens s\u00fcnd: Wunnerbor-Raad,
\nde Herr is stark,
\nuns\u2018 Vader up ewig Tied,
\nFreeden sein Wark.<\/p>\n

Un groot schall sien Herrschaft ween
\nup Davids Thron;
\nsien Freeden hett nooit een Enn\u2019n;
\nRecht is sien Doon.<\/p>\n

Sien Riek, dat schall m\u00e4chtig ween
\nun groot un wied;
\nall L\u00fc schalln sik frein tohoop
\nup ewig Tied.<\/p>\n

Miene leewen Fr\u00fcnnen, disse W\u00f6\u00f6r ut dat Ole Testament s\u00fcnd een Wihnachtsleed \u2013 dat \u00f6llst Wihnachtsleed, dat dat gifft up de Welt. Verdanken doon wi dat de Prophet Jesaja. Jesaja weer nicht bloot een grooten Prophet; he weer ok gewaltigen Dichter. Datt ’n dat een beeten marken kann, dor\u00fcm heff ik dat in Riemels brocht.<\/p>\n

Man in dit Wihnachtsleed fallt up: Dor is nix van Maria un Joseph, nix van de Kr\u00fcff in\u2019n Stall, nix van de Herders up dat Feld un nix van de Steernkiekers ut dat M\u00f6rrnland. Denn dit Wihnachtsleed is all langen, langen f\u00f6r Wihnachten upschreeven. De Prophet Jesaja hett all s\u00f6benhunnert Johr v\u00f6r Christus leevt. Man he weer nu mol een grooten Prophet, un he kunn allerhand v\u00f6rrutsehn, wa anner L\u00fc gonnix van weeten. Dat Wihnachtsfest 1999 met sein Predigttext van Jesaja kann uns dorto anst\u00f6ten, datt wi mol nahdenken \u00f6wer dat, wat de Prophet dormols van Wihnachten all v\u00f6rrutsehn hett. Dat is ganz good so, denn de Gelehrten strieden sik all langen dor \u00f6wer, off dat Wihnachten denn wohrhaftig so passeert is, as dat in de Bibel steiht. Se meenen, v\u00f6\u00f6llicht weer Jesus gonnich in Bethlehem born, man in Nazareth. Eerst recht gahn de Ansichten dor wied \u00f6wer ut\u2019n anner, wat dat met de Jungfroengebort up sik hett. Met all dat bruuken wi uns dit Johr nich befaten, wenn wi uns an dat holln, wat Jesaja v\u00f6rrutsehn hett.<\/p>\n

I.<\/p>\n

Jesaja schrifft: \u201eDat Volk, dat in\u2019n D\u00fcstern tappt, s\u00fcht een L\u00fccht.\u201c L\u00fccht in\u2019n D\u00fcstern \u2013 dat is wat Goods. Dat kann uns bewohrn f\u00f6r Gefohr. Dat kann uns Moot geben, wenn uns de Utsicht verlasten will. \u201eD\u00fcster\u201c is dat nich bloot, wenn bi Elektrizit\u00e4t utfallt un wi nix mehr sehn. De Bibel brukt dat Woord \u201ed\u00fcster\u201c, ok, wenn dat \u00fcm uns\u2018 Weeten un Denken, wenn dat \u00fcm unsen Geist geiht. Wenn wi uns up wat binah gonnich mehr besinnen k\u00fcnnt, seggn wi: \u201eDat is mi bloot noch ganz d\u00fcster in Erinnerung.\u201c De Bibel seggt: \u201eBi uns is dat d\u00fcster, wenn wi nix van Gott weeten.\u201c Un \u201ehell\u201c ward dat \u00fcm uns, wenn uns een veel van Gott seggn deit.<\/p>\n

Wi leevt in eene Tied, dor hebben allerhand L\u00fc met Religion, met Bibel un Kark \u201enich mehr veel an\u2019n Hoot\u201c, as se seggn. Se wulln sik ehrn Globen s\u00fclvst maken. Se wulln free ween van \u201eBevormundung\u201c, as se meenen. Man wat k\u00fcnnt wi van Gott weeten, wenn dat allns bloot ut uns s\u00fclvst kummen schall? Tappen wi dor nich ok in`n D\u00fcstern, as de Prophet Jesaja seggt? Wat weet uns\u2018 eegen Verstand denn van Gott? Of Gott van uns wied weg is of dicht bi uns? Of he uns b\u00f6\u00f6s is, of he uns leev hett? Een Gott vull Rache, een Gott vull Gnaad? Wat weet uns\u2018 Verstand dor denn van? In uns\u2018 Gesangbook heet dat:<\/p>\n

All uns\u2019Weeten un Verstand
\nis van D\u00fc\u00fcsternis \u00fcmgeben,
\nwenn nich, Gott, dien Geist un Hand
\nuns gifft hellet Licht to ’n Leben.<\/p>\n

Allns, wat uns de Bibel \u00f6wer Gott seggn kann, bringt L\u00fccht in uns Hart, bringt uns Moot, Toversicht un helpt, datt wi mehr tofreede uns gl\u00fccklik ween k\u00fcnnt.<\/p>\n

II.<\/p>\n

Nu kann Jesaja uns in een Wihnachtsleed nich gliek allns vertelln, wat wi van Gott weeten schulln. He spezialiseert sik hier mehrstendeels up e e n Thema; un dit Thema heet: \u201eKrieg un Freeden.\u201c He predigt: \u201eGott kummt un bringt Freeden in de Welt.\u201c \u201eGott kummt as een Freedensf\u00fcrst.\u201c Kummt uns dat nich spanisch v\u00f6r? Grood in uns\u2018 Johrhunnert hett dat veel mehr Krieg geben un veel mehr Doode as in anner Tieden. Wat is dat dormet, datt dat Kind, dat Wihnachten born is, Freeden in de Welt bringt? Ik b\u00fcn nich so klook, dat ik seggn kann: \u201eF\u00f6r mi is dat allns ganz klor.\u201c Man gonnix seggn will ik ok nich. <\/span><\/p>\n

Dat gifft allerhand L\u00fc, de s\u00fcnd \u00f6wert\u00fc\u00fcgt: \u201eKrieg un Freeden hett wat met Politik to doon, un Politik h\u00fc\u00fcrt nich in de Kark un nicht in de Predigt.\u201c Jesaja denkt dor anners un ik ok. Ik meen, dat gifft nix, wo Gott nich tost\u00e4nnig is. Ok all de Frog, seggn wi to\u2019n Krieg Jo of seggn wi Nee, is ne Frog nah unsen Globen. Is Gott nu een \u201eFreedensf\u00fcrst\u201c, as Jesaja schrifft? Ik meen: Jo. Gott makt keen Krieg. Krieg ward van Mischen makt. Gott gifft de Minschen Freeheit; un Freeheit is den Minschen sien een un allns. Gott gifft ok Freeheit, datt wi Krieg maken un Krieg laaten k\u00fcnnt. Gott keem as een l\u00fctt Kind in uns\u2018 Welt. Gifft dat een gr\u00f6tteren \u00dcnnerscheed as dissen: Krieg un een l\u00fctt Kind? Macht un Ohnmacht? Gewi\u00df, datt dat Jesuskind born weer, dormet weer de Krieg noch nich ut de Welt verswunnen. Un doch weer sien Kummen een d\u00fc\u00fctlich Teken gegen de Krieg. Wenn ok in uns\u2018 Johrhunnert bes\u00fcnners veel Krieg ween is, so hett dat doch ok in uns Johrhunnert mehr Protest gegen de Krieg geben as in \u00f6llere Tieden. Friedensbewegung, Kriegsdienstverweigerung, Zivieldienst, Pazifismus… Gott sien Freedensriek, van dat Jesaja predigt, is noch nich dor. Man wi s\u00fcnd dorhen \u00fcnnerwegens.<\/p>\n

Wenn L\u00fc vertelln van \u201ede goode ole Tied\u201c, denn seg ik: \u201eIk gl\u00f6w nich an de goode ole Tied. In de ole Tied weer de Krieg mehrstendeels ne Saak, de sik van s\u00fclvst versteiht. In uns\u2018 Tied s\u00fcnd wi kritisch worden un s\u00f6ken dornah, datt wi de Krieg \u00fcmgahn k\u00fcnnt. In de ole Tied weern sik Katholiken un Protestanten fiend. In \u201euns\u2018 Tied vers\u00f6ken se, datt se n\u00e4ger to\u2019n anner kummen.\u201c<\/p>\n

III.<\/p>\n

Wat fangt wi nu an met dat Tweedusend un s\u00f6venhunnert Johr ole Wihnachtsgedicht van Jesaja? Wihnachten is nich bloot een Fest to\u2019n Eten un Drinken un Pakete-Verschenken. To Wihnachten h\u00f6rt ok noch wat, dat k\u00f6st gor keen Geld. Dat is \u00f6werall m\u00f6glik, ganz gliek, wa wi grood s\u00fcnd. Ganz gliek ok, wo jung of wo old wi s\u00fcnd. Un dit een is heel n\u00f6dig. Wenn dit een dor nich bi is, denn k\u00fcnnt wi freeten un supen, so veel, as wi wulln \u2013 denn ward dat bi uns nich Wihnachten. Ik n\u00f6m dat mol de \u201eWihnachtsgedenaken\u201c. Up de k\u00fcnnt wi nich verzichten. Wenn Hochtied is, un de Br\u00f6gam denkt gonnich an siene Bruut, denn is dat keene rechte Hochtied. Wenn Wihnachten is, un wi hebbt gor keene Wihnachtsgedanken, denn is nich wohrhaftig Wihnachten. Man wat s\u00fcnd dat Wihnachtsgedanken?<\/p>\n

Wihnachtsgedanken s\u00fcnd wat Sch\u00f6ns. Wenn twee Minschen sik leev hebbt, man se s\u00fcnd wied van\u2019n anner weg, denn frein se sik doch, datt se an\u2019n anner denken k\u00fcnnt, un se doon dat geern. Wi k\u00fcnnt Wihnachten dor an denken, datt dat so uts\u00fctt, as weer Gott heel wied weg; un doch is Gott to de Minschen up de Eer kamen as een l\u00fctt Kind. Un een l\u00fctt Kind is doch wat to\u2019n Frein. \u201eEen Kind is f\u00f6r uns born.\u201c So seggt all Jesaja. Een l\u00fctt Kind deit uns nix B\u00f6\u00f6s. Dat kiekt uns bloot fr\u00fcndlich an un lacht uns an. D\u00f6r dat Kind, dat Wihnachten f\u00f6r uns born is, seggt Gott uns: \u201eSo fr\u00fcndlik b\u00fcn ik to de Minschen.\u201c<\/p>\n

Jesaja met sien Wihnachtsleed will uns helpen to goode Wihnachtsgedanken. He will uns helpen, datt wi Freeden hebbt: Freeden met uns s\u00fclvst, Freeden met anner Minschen, Freeden met Gott. Wenn dat dor denn bi rutkummt, denn is ok bi uns wohrhaftig Wihnachten.<\/p>\n

Amen.<\/p>\n

Dr. Ernst Arfken
\nz.Zt. MTS-Str. 4
\n18556 Altenkirchen
\nTel. 038391 – 12326 <\/b><\/td>\n<\/tr>\n

<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n<\/tr>\n
\n
\n<\/td>\n<\/tr>\n
(zur\u00fcck zum Seitenanfang)<\/b><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6ttinger Predigten im Internet hg. von Ulrich Nembach und Johannes Neukirch Heilig Abend, Christvesper 24. Dezember 1999 Jesaja 9, 1-6 Ernst Arfken Plattdeutsche Predigt to Wihnachten \u00f6wer Jesaja 9, 1 \u2013 6 Dat Volk, dat in\u2019n D\u00fcstern tappt, s\u00fcht een groot L\u00fccht; de wahnt, wo dat donker is, wiest dat de Richt. Ehr Leed giffst […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,2,727,157,853,545,114,1565,638,349,915,109],"tags":[],"beitragende":[],"predigtform":[],"predigtreihe":[],"bibelstelle":[],"class_list":["post-21446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jesaja","category-at","category-archiv","category-beitragende","category-bibel","category-christvesper","category-deut","category-ernst-arfken","category-kapitel-09-chapter-09-jesaja","category-kasus","category-plattdeutsch","category-predigten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21446"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22797,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21446\/revisions\/22797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21446"},{"taxonomy":"beitragende","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/beitragende?post=21446"},{"taxonomy":"predigtform","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtform?post=21446"},{"taxonomy":"predigtreihe","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtreihe?post=21446"},{"taxonomy":"bibelstelle","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/bibelstelle?post=21446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}