V\u00f6r een poor Daag weer ik in eene Kark up de Insel R\u00fcgen to een Wihnachtskonzert. To\u2019n Anfang holl de Pastor ne l\u00fcttje Anspraak, de mi good in\u2019n Kopp hangen bleeben is un van de ik hier geern een l\u00fctt beten vertelln will. He fung an met de Frog: „Wor\u00fcm fiern wi eegenlich Wihnachten?“ Un denn s\u00e4 he: Wihnachten is so as een grooten Billerrahmen, so as in \u00f6llere Tieden met veel Prunk un g\u00fcllne Farv. Un nu schall dor wat rinkummen. De eenen seggn: Wihnachten, dat is een Familjenfest. Denn hangen wi in uns\u2019 Billerrahmen een Familienfoto rin. Annere seggn: Wihnachten, dat is eeen Fest to\u2019n Schenken. Denn hangen wi in uns\u2019 Rahmen veel Paketen rin. Weer annere seggn: Wihnachten, dat is een Winterfest. Denn stelln wi in uns\u2019 Billerrahmen een Sneeman rin. Man wi weeten doch noch beter, wor\u00fcm wi Wihnachten fiern: Wihnachten, dat is de Gebortsdag van unsen Herrn Jesus Christus. – So veel van de l\u00fcttje Anspraak.<\/p>\n
Bortsdag fiern wi mennigmol in\u2019t Johr. Man ut keen Bortsdag makan wi so een groot Fest as ut Jesus sein Bortsdag. Wor\u00fcm dat? Dor k\u00fcnnt wi nu weer allerhand Antwoorden up geben, un binah k\u00fcnnt wi nu noch mol weer een neeien Billerrahmen bruken. Man \u00fcm eene Antwoord kummen wi nich \u00fcm r\u00fcm, wi k\u00fcnnt dat dreihen un wennen, so veel as wi wulln. Dese Antwoord seggt uns: „Mehr as all de annern Bortsdaagen up de Welt hett dese Bortsdag wat met Gott to doon.“ Dese Antwoord kummt nich ut unsen Minschenverstand. Se kummt ut unsen Globen. Un Globen, dat heet, datt wi wat annehmen un f\u00f6r wohr holln, wat wi nich sehn un nich bewiesen k\u00fcnnt. Dese Antwoord lesen wi ok in een Bibeltext, \u00f6wer de in de mehrsten d\u00fc\u00fctschen Karken dit Johr to Wihnachten predigt ward. He is all veel, veel \u00f6ller as dat Wihnachtsfest, ut de Midden van de eersten dusend Johrn v\u00f6r Christus, un he heet so:<\/p>\n
„In de Nacht keem Gott sein Woord to\u2019n Prophet Nathan: Gah hen un segg to mien Deener David: „Schallst du mi een Huus boen, datt ik dor denn in wahnen schall? Heff ik doch in keen Huus wahnt van de Dag an, as ik de Israeliten ut \u00c4gypten rutf\u00f6hrt heff, bit up desen Dag. Nee, ik b\u00fcn r\u00fcmtrocken in een Telt as miene Wahnung.<\/p>\n
Wenn nu diene Tied \u00f6wer is un du leggst di bi diene Vaders to\u2019n Slapen hen, will ik di eenen Nahkummen upstahn laaten, de ut dienen Lief kummen schall: un datt he denn K\u00f6nig is, dor will ik mienen Stempel \u00fcnner dr\u00fccken. De schall to Ehrn van mien Namen een Huus boen, un ik will sienen K\u00f6nigsthron uprichten up ewig Tied. Ik will sein Vader ween, un he schall mien S\u00f6hn ween.“<\/p>\n
So steiht datin\u2019t Ole Testament in dat tweete Book Samuel Kapiddel veertein. Dor ward vertellt: De K\u00f6nig David, de \u2018n frommen Mann weer, wull Gott geern een Huus boen, veellicht sogor een grooten Dom. Man Gott lett em d\u00f6r de Prophet Nathan seggn, he schull dat blieben laaten. Gott bruukt sowat nich. Dat Volk Israel schall t\u00f6ben, bit de Messias kummt. De schall een Huus f\u00f6r Gott boen. Man dit Huus is ut Minschen, de sik to een grooten Bau to\u2019n anner f\u00f6gen as de Tegelsteen van uns Wahnh\u00fc\u00fcs. Un \u00f6wer dit Huus schall he de K\u00f6nig ween.<\/p>\n
Nu k\u00fcnnt wi bis uns in D\u00fc\u00fctschland met so een K\u00f6nigsbild nich veel anfangen. Wi hebbt all langen keen K\u00f6nig mehr. Un dat is ok good so. Een K\u00f6nig is mehrstenddeels een Mann, de heel alleen dat Seggn hatt. Man een Minsch alleen kann ok veel Unheil anrichten, bes\u00fcnners denn, wenn em de Macht to hoog in\u2019n Kopp stiggt.Hett een alleen dat Seggn, kann he ok lichter een Krieg anfangen, as wenn anner L\u00fc dor ok noch een Woord met reden k\u00fcnnt. Dat is ok good, wenn dat Regeern nich bloot ne Saak van Mannsl\u00fc is un de Frol\u00fc dor ok metmaken k\u00fcnnt un de Mansl\u00fc up de Finger kieken. Wenn uns nu dat Woord „K\u00f6nig“ nich passen will, denn k\u00fcnnt wi uns dor ok een Ministerpr\u00e4sidenten of een Staatschef \u00fcnner v\u00f6rstelln. De L\u00fc, de regeern, bruken ok Macht un Gewalt, datt se sik d\u00f6rsetten k\u00fcnnt. Se bruken Suldoten un Polizisten. Man de K\u00f6nig, de Wihnachten sein Bortsdag hett, is heel anners. He bruukt keene Gewalt, keene Suldoten, keene Polizisten. Sein Volk deent em freewillig un deit dat geern, denn seine L\u00fc hebbt em leev. \u00d6werhaupt is bi desen K\u00f6nig allns anners. \u00dcnner de, de up dese Welt regeern d\u00e4n, s\u00fcnd ok s\u00fckse, de hebbt\u2019n Binomen kreegen: „de Groote“, so as Alexander de Groote, Otto de Groote, Friedrich de Groote. Man bi de K\u00f6nig Jesus Christus hebbt wi dat Gegendeel. Wi fiern em nich as de Groote, wi fiern em as een l\u00fctt Kind. -Dor fallt mi wat bi up: Van de grooten Herrschers gifft dat mehrstendeels keen Bild, up dat se as een l\u00fctt Kind to sehn s\u00fcnd. Van dat Jesuskind gifft dat Dusende Biller – bi uns in Europa as een witt Kind, in Afrika as eeen schwatt Kind un in China geel. Un denn gifft dat van desen Jesus noch Dusende Biller, dor hangt he an\u2019t Kr\u00fc\u00fcz un starvt. Dese twee Soorten Biller, so verscheeden se ok s\u00fcnd, hebben doch wat met\u2019n anner gemeen, un dat is heel wichdig: Se s\u00fcnd Biller van de Ohnmacht. Een neeborn Kind kann noch nix utrichten. Dat mutt van seine \u00d6llern pleegt un verss\u00f6rgt warrn. Een Misch, de an\u2019t Kr\u00fc\u00fcz hangt, kann sik ok nich wehrn. He mutt sik allns gefalln laaten, wat se met em doon. Up annere K\u00f6nigsbiller gifft dat sowat nich. Dor posteern de Herrschers sik in groote Pracht un Herrlichkeit, met Kron un Zepter as Teken van ehr Macht.<\/p>\n
Dat gifft ne Regensoort, de heet: „Ut nix kummt nix.“ Man bi Gott is dit up\u2019n Kopp stellt. Ut nix hett Gott de Welt warrn laaten. Un seine Ohnmacht is ssiene Macht. De grooten Herrschers regeern bloot \u00f6wer ehr Land, een l\u00fctt St\u00fcck up de Landkoort. Jesus regeert \u00f6werall up de Welt. De grooten Herrschers hebbt ehr Lebenstied, un denn is*t v\u00f6rbi dormet. Se s\u00fcnd „Minschen, van een Wief born, un kehrn weer \u00fcm to ehrn Stoff.“ So heet dat in uns\u2019 Gesangbook. Man Jesus regeert met de Macht van seine Ohnmacht \u00f6wer Dusende van Johrn. Wenn de grooten Herrschers ne Slacht wunnen hebbt, denn kummen se nah Huus as de groote Siegesheld, un so wulln se in de Weltgeschicht ingahn. Gott rreckt in de Welt in, nich as herrlike Majest\u00e4t, ok nich as een Dunnergott, man as een l\u00fctt Kind, f\u00f6r dat binah keen Platz is.<\/p>\n
De grooten Herrschers laaten sik van de Minschen fiern in all ehr Macht. Wi fiern to Wihnachten dat Kind in de Kr\u00fcff van Bethlehem, wi fiern Gott in seine Ohnmacht.<\/p>\n
Wenn uns up de Straat ne Mudder met\u2019n Kinnerwogen in de M\u00f6\u00f6t kummt un wi dr\u00f6ffen dor mol rinkieken, denn kummen uns bi desen Anblick keene b\u00f6sen Gedanken. Denn fangen wi nich an met Schimpen, nee, denn geiht uns dat an\u2019t Hart un wi freien uns. Freien wi uns doch ok \u00f6wer dat Kind in de Kr\u00fcff van Bethlehem, denn to\u2019n Freien is dat Wihnachtsfest dor! Freien wi uns, datt Gott up dese Oort un Wies in de Welt kammen is, denn kummt ok wat van Gott in uns\u2019 Hart.<\/p>\n
Ik denk, for dese plattd\u00fc\u00fctsche Wihnachtspredigt gifft dat keen beter Ennen as de Wihnachtsgeschicht s\u00fclvst, de Wihnachtsgeschicht up Platt. Se steiht bi\u2019n Evangelisten Lukas in\u2019e tweete Kapiddel:<\/p>\n
In de Tied keem dat so, datt de Kaiser Augustus ne V\u00f6rschrift rutgeben d\u00e4, de L\u00fc up de heele Welt schulln tellt un in Listen inschreeben warrn. Dit Inschrieben keem to\u2019n eersten Mol un weer to de Tied, as Cyrenius Landpleger in Syrien weer. Un jedereen gung los, sik inschrieben to laaten, jedereen in ssiene Heimatstadt. Dor gung ok up de Reis Joseph ut Galil\u00e4a,ut de Stadt Nazahreth, in dat j\u00f6dsche Land to de Stadt Bethlehem, dor\u00fcm, datt he van den K\u00f6nig David un sein Huus afstammen d\u00e4. He schull sik inschrieben laaten met Maria, met de he troot weer un eeen Kind verwachten d\u00e4.<\/p>\n
Un as se dor nu weern, keem de Tied, datt dat Kind to Welt kummen schull, un se broch ehrn eersten S\u00f6hn to Welt un dreide em in Winneln in un leeg em in een Kr\u00fcff, denn anners harrn se keen Bott in de Harbarg.<\/p>\n
Un dor weern Herders in des\u00fclbe Gegend up\u2019t Feld in\u2019n Tuun, de pa\u00dften in de Nacht up de Schaap up. Un s\u00fch, den Herrn sein Engel keem an se ran, un den Herrn sein Himmelslicht mak dat hell \u00fcm se r\u00fcm un se verfiern sik bannig. Un de Engel s\u00e4 to ehr: „Weest nich bang! S\u00fch, ik heff ne groote Freid f\u00f6r jo un f\u00f6r dat heele Volk, denn f\u00f6r jo is van Dag de Heiland born, dat is Christus, de Herr, in\u2019n K\u00f6nig David seine Stadt. Un dit schall dat Teken f\u00f6r jo ween;: Ji schallt dat Kind finnen in Winneln indreiht un liggn in een Kr\u00fcf.“<\/p>\n
Un glieks weer dor b\u2019n Engel dat heele himmelsche Heer, de priesen Gott un sungen: „Ehr wees Gott in de H\u00f6\u00f6gde, un Freeden up de Eer un de Minschen een Wollgefalln.“. Un as de Engels van ehr weer to\u2019n Himmel fohrn d\u00e4n, s\u00e4n de Herders, een to\u2019n annern: „Laat uns nu hengahn nah Bethlehem un de Geschicht sehn, de sik dor todragen hett, de uns de Herr k\u00fcnnig makt hett.“ Un se leepen flink un funnen de beiden, Maria un Joseph, dorto dat Kind, dat leeg in een Kr\u00fcff. Man as se dat sehn harrn, vertellten se \u00f6werall, wat to ehr van dit Kind seggt weer. Un all, de dat to h\u00f6\u00f6rn kreegen, wunnerten sik \u00f6wer dat, wat de Herders to ehr seggt harrn. Man Maria beholl all dese W\u00f6\u00f6r un lett se in ehr Hart hen un her gahn.<\/p>\n
Un de Herders gungen weer tor\u00fcgg, priesen un loovden Gott f\u00fcr allns, wat sie h\u00fc\u00fcrt un sehn harrn, so as dat to ehr seggt weer.<\/p>\n
Pastor i.R. Ernst Arfken, Untere Klarspuele 3, 37073 Goettingen, Tel. 0551 48 66 16<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Plattdeutsche Predigt | Heiligabend | 24.12.1998 | 2. Samuel 7,4-6.12-14a | Ernst Arfken | V\u00f6r een poor Daag weer ik in eene Kark up de Insel R\u00fcgen to een Wihnachtskonzert. To\u2019n Anfang holl de Pastor ne l\u00fcttje Anspraak, de mi good in\u2019n Kopp hangen bleeben is un van de ik hier geern een l\u00fctt beten […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15169,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,2,727,157,853,545,114,1565,1644,349,915,109],"tags":[],"beitragende":[],"predigtform":[],"predigtreihe":[],"bibelstelle":[],"class_list":["post-21837","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2-samuel","category-at","category-archiv","category-beitragende","category-bibel","category-christvesper","category-deut","category-ernst-arfken","category-kapitel-07-chapter-07-2-samuel","category-kasus","category-plattdeutsch","category-predigten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21837"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21838,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21837\/revisions\/21838"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21837"},{"taxonomy":"beitragende","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/beitragende?post=21837"},{"taxonomy":"predigtform","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtform?post=21837"},{"taxonomy":"predigtreihe","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtreihe?post=21837"},{"taxonomy":"bibelstelle","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/bibelstelle?post=21837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}