Jesus s\u00e4 to sien J\u00fcngers:<\/p>\n
De mi leew hett, de deit, wat ik segg.<\/p>\n
Un mien Vader schall em leew hebben.<\/p>\n
Un wie kaamt to em un bliewt bi em wahnen.<\/p>\n
Man de mi nich leew hett, de deit nich, wat ik segg.<\/p>\n
Un dat, wat ik segg un wat ji h\u00f6rt, kummt nich van mi,<\/p>\n
dat kummt van mien Vader, de mi schickt hett.<\/p>\n
Sowat heff ik jo nich seggt,<\/p>\n
so langen as ik bi jo ween b\u00fcnn.<\/p>\n
Man de Tr\u00f6ster, de heilge Geist, de mien Vader jo tost\u00fcert<\/p>\n
in mien Naam,<\/p>\n
de schall ja allns liern<\/p>\n
un jo denken laaten an allns, wat ik jo seggt heff.<\/p>\n
Mien Freeden \u00f6werlaat ik jo.<\/p>\n
Mien Freeden geef ik jo.<\/p>\n
Ik geef em nich so, as de Welt dat deit.<\/p>\n
Jo Hart schall sik nich verfiern un nich bang ween.<\/p>\n
To eerst much ik geern all, de disse Predigt lesen of h\u00f6rn, van Harten begr\u00f6ten. Aarns begr\u00f6ten wi uns met „Gooden Dag.“ Nu segg ik „Goode Pingsten“. Denn Pingsten is \u2018n sch\u00f6nen un wichtigen Fierdag. Pingsten is dat Fest van eene Person, de hett veele Namens. Mehrstendeels heet disse Person bi uns „de heilge Geist“. Man in de Bibel finnen sik ok noch annere Namens, grieksche Namens. Datt wi se good verstahn, m\u00f6ten wi uns nu een beten met de grieksche Spraak befaten. Weest nich bangen! Grieksch is nich so swohr, as dat uts\u00fctt. Ik segg \u00fcmmer: „De grieksche Spraak besteiht bloot ut Fremdw\u00f6\u00f6r.“ In een Deel van dat Nie Testament, in de Breefen van Johannes, heet de heilge Geist „chrisma“, dat meent „de Salv“ of „dat \u00d6l“. Salv vruken wi, wenn wi krank of verwunndt s\u00fcnd. De heilge Geist kann helpen, datt Minschen weer gesund warrn. Dor\u00fcm hebbt in \u00f6llere Johrhunnerten de Minschen ehr Krankenh\u00fc\u00fcs „Heilig-Geist-Hospital“ n\u00f6mt. „Chrisma“, de Salv, dat hett wat to doon met „Christus“, de salvt is; up hebr\u00e4isch: „Messias“.<\/p>\n
In een annern Deel van dat Nie Testament, in dat Johannes-Evangelium, steiht f\u00f6r\u2019n heilgen Geist dat Woord „parakletos“. Luther hett dat met „Tr\u00f6ster“ \u00f6wersett. Dat is ok nich verkehrt. Man mi d\u00fccht, Jesus wull met dit Woord woll noch mehr seggn as „Tr\u00f6ster“ f\u00f6r de L\u00fc, de trurig s\u00fcnd. Un nu kumm ik noch mal up de Fremdw\u00f6\u00f6r ut de grieksche Spraak tor\u00fcgg. „Para-kletos“ \u2013 „para“, dit Woord kennt wi ok: Paragraph, Parabel, Parasit. „Para“ dat heet „bi“. Un „kletos“, dat hangt tosamen met „eklesia“, dat s\u00fcnd de, de rutropen s\u00fcnd. Un „prakletos“, dat is de, de du ropen kannst, datt he bi di kummt.<\/p>\n
Dat is sch\u00f6n, jo, dat is wunnerbor, wenn wi seggn k\u00fcnnt: Ik hebb een Minschen, de ik ropen kann, wenn ik em bruken do, datt he bi mi kummt un mi helpen deit of mi een gooden Raad geven kann. Un wenn wi so een Minschen nich hebbt, denn schullen wi man all unsen Moot tohoop nehmen un eenen, de wi good kennt, frogen: „Ik b\u00fcn alleen. Kannst du nich f\u00f6r mi een \u201aParaklet\u2018 ween, de ik ropen kann, wenn ik di bruuk?“ Dat mutt jo nich so blieben, datt wi heel alleen s\u00fcnd. So een „Paraklet“ kunn ok een Pingstgeschenk f\u00f6r uns ween.<\/p>\n
„Paraklet“ \u2013 dit Woord is eegenlich to Huus in\u2019n Gerichtssaal. Up Latiensch heet dat de „Advokat“, de Bistand f\u00f6r een, de v\u00f6r sien Richter steiht. De mehrsten van uns m\u00f6ten dat nich. Un doch k\u00fcnnt wi uns woll v\u00f6rstelln, wo veel dat wert is, wenn een Angeklagten denn een gooden Advokaten hett.<\/p>\n
Jesus hett siene J\u00fcngers nich verspraken, datt se dat in ehr Leben \u00fcmmer good un bequem hebbt. Man he hett ehr toseggt, datt se ok in swore Tieden van Gott nich verlaaten s\u00fcnd, ok nich v\u00f6r Gericht. Nee, Jesus s\u00e4: „Wenn se jo nu bringen in ehr Syhagogen un v\u00f6r de B\u00f6bersten un v\u00f6r de Tyrannen, so makt jo keen S\u00f6rgen, wo of met wat ji jo verdefendeern schallt of wat ji seggn schallt, denn de heilge Geist schall jo in disse St\u00fcnnen liern, wat ji seggn schallt“ (Lokas 12, 11 u. 12).<\/p>\n
Dat weer nich bloot dormols so. In de Tieden van Adolf Hitler hett de Geheime Staatspolizei ok veel Minschen van wegen ehrn Christengloben v\u00f6r Gericht brocht. Se hebbt nahdem vertellt, ehr weer dat dorbi genau so gahn, as Jesus dat seggt harr.<\/p>\n
Nu laat mi noch een beten van den Apostel Paulus vertelln. Paulus harr ne bes\u00fcnnere Gaav, sik up de Minschen intostelln, de he v\u00f6r sik harr. An de L\u00fc in Ephesus, wa de groote Diana-Tempel weer, een van de S\u00f6ben Weltwunner, schreev he wat \u00f6wer de Christengemeen as een Bauwark. Dat Fundament weern de Propheten, de S\u00e4ulen de Aposten un Jesus de Ecksteen, de allns tohoop hollt. An de L\u00fc van Koloss\u00e4, ne Philophenstadt, schreef he wat in philosophische Gedanken. An de Christen in Korinth, de Stadt van de Olympischen Speelen un dat Theater, schreef he wat van Sport un Schauspeelers. Un sien gr\u00f6ttsten Breef schreef ha nah Rom an de italienschen Christen. De Italieners weern heel klook in dat Rechtswesen. Wi k\u00fcnnt noch van Dag marken, denn s\u00fckse W\u00f6\u00f6r as „Proze\u00df“, „Advokat“, „Juristeree“, „Jura“, „Jurisprudenz“, „Legalit\u00e4t“ s\u00fcnd W\u00f6\u00f6r ut de latiensche Spraak. In sien R\u00f6merbreef makt Paulus klor, wat passeert, wenn wi v\u00f6r Gott stahn. Dor stahn wi, so schrifft Paulus, as een, de anklagt is un v\u00f6r sien Richter steiht. Dor stahn wi nich as Engels. Dor k\u00fcnnt wi nich seggn: „Wat b\u00fcn ik f\u00f6r een gooden un d\u00fcchdigen Minschen!“ Nee, dor kummt allns an\u2019n Dag, wat wi verkehrt makt hebbt un wa wi sch\u00fcllig worn s\u00fcnd. Dor k\u00fcnnt wi denn nix anners mehr verwachten as een Ordeel, dat uns verdammen deit. „Dor s\u00fcnd wi an\u2019t Ennen met uns Latiensch.“ Man nu kummt Jesus Christus an unse Sied as uns\u2018 „Paraklet“, as uns\u2018 „Advokat“, de uns bisteiht, de f\u00f6r uns goodseggt un de de Streaf all an\u2019t Kr\u00fc\u00fcz afdragen hett. Dor\u00fcm verdammt Gott uns nich; nee, he begnadigt uns. So veel van Paulus.<\/p>\n
Jesus seggt dor noch mehr van, wat de heilge Geist deit as bloot tr\u00f6sten un Rechtsbistand leisten. Jesus vertellt, de heilge Geist is ok een grooten Schoolmester. „De schall jo allns liern“; un dat nich bloot f\u00f6r de J\u00fcngers, nee, ok f\u00f6r uns.<\/p>\n
Met unsen Verstand liern wi dat, wat dat hier up de Welt gifft: Spraken, Mathematik, Physik, Technik un wat nich allns. Un dat mehrste van all dat k\u00fcnnt wi ok met uns\u2018 eegen Ogen sehn. Man dat gifft allerhand, dor helpen uns\u2019Ogen nix un uns\u2018 Verstand ok nich. Dor helpt uns bloot een, dat is de heilge Geist.<\/p>\n
Jesus weer een Wanderprediger in dat l\u00fctte Land Galil\u00e4\u00e4. Nich mehr as dree Johr, veellicht bloot een Johr weer he \u00fcnnerwegens. Wi hebbt van em nix, wat he s\u00fclvst schreeven hett, nix ut siene Lebenstied, nix in Orginal-Handschrift. Un doch gifft dat Millionen van Minschen, de dissen Jesus „leew hebben un doon, wat he seggt“, as dat in unsen Bibeltext heet \u2013 un dat bold twedusend Johr lang un \u00f6werall up de Welt; Minschen, de sik in sien Naam versammeln, de to em beden, de to siene Ehrn singen un Musik maken. Wo kummt dat tostannen? Uns Verstand kann uns dat nich verklorn. Dat is een Wark van den heilgen Geist.<\/p>\n
Wi k\u00fcnnt Gott nich sehn. Mennigmol geiht dat up de Welt so grulig to \u2013 as nu in Jugoslawien \u2013 datt dat \u00fcts\u00fctt, as wenn Gott all langen dood weer. Wi seggn: „Gott het de Welt makt.“ Un neeschierige L\u00fc frogen denn wieter: „Un keen hett Gott makt?“ Keen Minsch hett dor ne Antwoord up. Un doch gifft dat Millionen van Minschen, de sik un ehr Leben in Gott siene Hannen geben un de heel fast up em vertroen. Wo kummt dat tostannen? Nich d\u00f6r\u2019n Verstand, nich d\u00f6r Kieken met uns\u2018 eegen Ogen, man alleen d\u00f6r den heilgen Geist.<\/p>\n
Wi s\u00fcnd arm, wenn dat f\u00f6r uns nix anners gifft as dat, wat wi begriepen un bekieken k\u00fcnnt. Wi s\u00fcnd riek, wenn wi veel van dat in uns hebbt, wat de heilge Geist uns liern deit.<\/p>\n
„De heilge Geist schall jo allns liern,“ hett Jesus to siene J\u00fcngers seggt. Pingsten is een fr\u00f6hlichen Fierdag. Un wenn dat so is, denn is dat woll nich verboden, datt ik to dissen Bibelvers noch ne lustige Geschicht vertelln do. In Hillesheim gifft dat een old Gymnasium, dat „Gymnasium Josehinum.“ Dat hett ne sch\u00f6ne Geebelwand ut de Barock-Tied, de is met allerhand Figurn un Schn\u00f6rkels utstaffeert. Baben keem ut de Wand een Kn\u00fcppel rut, un dor hung ne Duuw an as dat Symbol van\u2019n heilgen Geist. Dor \u00fcnner stunn in de latiensche Spraak uns\u2018 Bibelwoord: „Ille vos omnia docebit“ \u2013 „Disse schall jo allns liern.“ In\u2019n letzten Krieg is Hillesheim d\u00f6r Fliegerbommen f\u00f6rchterlich toricht worn. De mehrsten H\u00fc\u00fcs s\u00fcnd nich stahnbleeben. Man de sch\u00f6ne Geebelwand van dat Gymnasium hett dat \u00f6werleevt. Bloot de Duuw is bi dat Knalln un Explodeern van de Bommen r\u00fcnnerkamen un verswunnen. Denn weer dor bloot noch de Kn\u00fcppel, un dor \u00fcnner de W\u00f6\u00f6r: „“Disse schall jo allns liern.“ Nu is dor bloot noch de Bibelvers. De Duuw is weg, un de Kn\u00fcppel is ok nich mehr dor.<\/p>\n
Un nu Spoo\u00df bisiet! Laat uns doch in uns\u2018 Hart ne D\u00f6\u00f6r upmaken \u00f6r den heilgen Geist. Laat uns Jesus leew hebben un geern doon, wat he seggt; denn hebbt wi, wat ik to\u2019n Anfang seggt hebb: „Goode Pingsten.“<\/p>\n
Amen<\/p>\n
Pastor Dr. Ernst Arfken<\/p>\n
MTS-Str. 4<\/p>\n
18556 Altenkirchen<\/p>\n
Tel.: 038391 . 12326<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Plattdeutsche Predigt | Pfingstsonntag | 23. Mai 1999 | Johannes 14,23-27 | Ernst Arfken | Jesus s\u00e4 to sien J\u00fcngers: De mi leew hett, de deit, wat ik segg. Un mien Vader schall em leew hebben. Un wie kaamt to em un bliewt bi em wahnen. Man de mi nich leew hett, de deit nich, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19816,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,727,157,853,114,1565,345,349,3,387,915,109],"tags":[],"beitragende":[],"predigtform":[],"predigtreihe":[],"bibelstelle":[],"class_list":["post-21907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-johannes","category-archiv","category-beitragende","category-bibel","category-deut","category-ernst-arfken","category-kapitel-14-chapter-14-johannes","category-kasus","category-nt","category-pfingstsonntag","category-plattdeutsch","category-predigten"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21908,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21907\/revisions\/21908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21907"},{"taxonomy":"beitragende","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/beitragende?post=21907"},{"taxonomy":"predigtform","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtform?post=21907"},{"taxonomy":"predigtreihe","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/predigtreihe?post=21907"},{"taxonomy":"bibelstelle","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.theologie.uzh.ch\/apps\/gpi\/wp-json\/wp\/v2\/bibelstelle?post=21907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}